home » heusden vesting
Heusden Vesting
Heusden is een
gerestaureerde vestingstad in de Nederlandse gemeente Heusden, gelegen
aan de Bergsche Maas. Het telt momenteel rond de 2.000 inwoners . In
1968 is begonnen met het in oude stijl restaureren van de vestingstad
Heusden. Dit grootscheepse restauratieproject loopt al veertig jaar. In
deze tijd is veel bereikt, maar de restauratie gaat nog altijd door.De stad kreeg in 1318 stadsrechten, maar verschillende bronnen vermelden ook andere jaren. Al in het jaar 1210 wordt van een kerk te Heusden melding gemaakt. Heusden lag op de strategische grens tussen Brabant, Holland en Gelre. De vesting heeft vele oorlogen meegemaakt. Jacob Kemp ontwierp aan het einde van de 16e eeuw een moderne omwalling volgens Oud Nederlands vestingstelsel. Later werd deze uitgebreid tot de huidige vorm. De Graaf de Mirabeau wees op de patriottische gezindheid van Heusden en nam het stadje op in zijn aanvalsplan. Ook Cornelis Rudolphus Theodorus Krayenhoff zou in 1794 via Heusden optrekken.
Restauratie
Geruime tijd bestond
onduidelijkheid naar welke tijdsperiode de vestingwerken gerestaureerd
moesten worden. Men besloot uiteindelijk dat de restauratie moest
plaatsvinden zoals de vestingwerken erbij lagen volgens de kaart van
Joan Blaeu naar het ontwerp van Jacob Kemp, inclusief de soms onhandige
indelingen. Heusden heeft - na de restauratie van 1978 - negen bastions,
zes ravelijnen, een beschermend eilandje en een natte gracht. Op enkele
bastions staan molens en torens.
De naam Heusden is al
oud: in het jaar 722 werd het huidige vestingstadje Heusden vermeld als
Hunsata Super fluvium Mosam. Na de invallen van de Noormannen rond 885
waren alle Hunsata plaatsen (buurtschap, gehucht, dorp en steden)
gegermaniseerd.[bron?]
Heusden beschikte over een kasteel. Het kasteel stamde uit 12e eeuw. Het materiaal was afkomstig uit de Eifel in Duitsland. In 1335 gaf Jan II van het hertogdom Brabant opdracht om het toch al immense kasteel uit te breiden, onder andere met een donjon van 40 meter hoog en met een verdikking van de kasteelmuren tot 4 meter. Later nam Jacoba van Beieren, gravin van Holland en Zeeland en hertogin van Beieren (Duitsland), regelmatig haar toevlucht in het kasteel.
Het
kasteel bleef eeuwenlang intact, tot de kruittorenramp in 1680 waarbij
de bliksem insloeg in de donjon, die als opslagplaats voor buskruit werd
gebruikt. In de toren bevonden zich op dat moment 16.000 pond buskruit
en handgranaten. Het gehele kasteel werd met de grond gelijk gemaakt;
ook huizen in de omgeving werden verwoest. In 1948 begon men onder
leiding van de archeoloog Dr. J.G.N. Renaud met de wetenschappelijke
opgravingen bij het kasteel. In 1987 besloot men tot een gedeeltelijke
reconstructie van het kasteel, zij het in veel kleiner formaat dan het
tot 1680 geweest was.
Hoewel Heusden nooit door de Spaanse troepen belegerd is, vielen toch vele rampen Heusden ten deel. Meerdere keren werd de stad getroffen door de pest. Tijdens de grote brand in 1572 werd bijna de hele stad in de as gelegd. Van het prachtige stadhuis was niets meer over. In 1680 vond de verwoesting van het kasteel door blikseminslag plaats (zie Kasteel). De laatste tragische gebeurtenis vond plaats tijdens de laatste gevechtshandelingen in Nederland van de Tweede Wereldoorlog. Terwijl de geallieerden oprukten, zochten de Duitsers hun heil achter een nieuwe linie (de Bergsche Maas). Zij lieten de hoogste punten in de vesting, het stadhuis en twee kerktorens, opblazen. Dit deden de Duitsers ook elders, teneinde de oprukkende geallieerden te beletten hoge gebouwen als uitkijkposten te gebruiken.
Het Heusdense
stadhuis werd algemeen gezien als het mooiste stadhuis van heel
Nederland. Vele Heusdenaren hielden zich schuil in de grote kelder van
het stadhuis. Een deel ervan verbleef in de kelder tijdens de
onaangekondigde opblazing. In de nacht van 4 op 5 november 1944 werden
de mijnen bij de funderingen van het stadhuis opgeblazen. Het hele
stadhuis stortte in en 134 mannen, vrouwen en kinderen kwamen om.
Destijds was dit 10% van de totale bevolking. Nog geen vier uur later
reden de Schotse tanks Heusden binnen. De daders van de aanslag werden
nooit gevonden, en Heusden verloor een deel van haar inwoners en een
historisch bouwwerk.
Later besloot de overheid dat Heusden weer een stadhuis moest hebben. Dit werd echter niet gebouwd in de stijl van het oude stadhuis, maar naar moderne inzichten van de Bossche school, een omstreden architectonische stroming. Vele Heusdenaren betitelden het nieuwe stadhuis als een "hondenkot".
Rijksmonumenten
Geruime tijd bestond
onduidelijkheid naar welke tijdsperiode de vestingwerken gerestaureerd
moesten worden. Men besloot uiteindelijk dat de restauratie moest
plaatsvinden zoals de vestingwerken erbij lagen volgens de kaart van
Joan Blaeu naar het ontwerp van Jacob Kemp, inclusief de soms onhandige
indelingen. Heusden heeft - na de restauratie van 1978 - negen bastions,
zes ravelijnen, een beschermend eilandje en een natte gracht. Op enkele
bastions staan molens en torens.Naamgeving
De naam Heusden is al
oud: in het jaar 722 werd het huidige vestingstadje Heusden vermeld als
Hunsata Super fluvium Mosam. Na de invallen van de Noormannen rond 885
waren alle Hunsata plaatsen (buurtschap, gehucht, dorp en steden)
gegermaniseerd.[bron?]Kasteel
Heusden beschikte over een kasteel. Het kasteel stamde uit 12e eeuw. Het materiaal was afkomstig uit de Eifel in Duitsland. In 1335 gaf Jan II van het hertogdom Brabant opdracht om het toch al immense kasteel uit te breiden, onder andere met een donjon van 40 meter hoog en met een verdikking van de kasteelmuren tot 4 meter. Later nam Jacoba van Beieren, gravin van Holland en Zeeland en hertogin van Beieren (Duitsland), regelmatig haar toevlucht in het kasteel.
Het
kasteel bleef eeuwenlang intact, tot de kruittorenramp in 1680 waarbij
de bliksem insloeg in de donjon, die als opslagplaats voor buskruit werd
gebruikt. In de toren bevonden zich op dat moment 16.000 pond buskruit
en handgranaten. Het gehele kasteel werd met de grond gelijk gemaakt;
ook huizen in de omgeving werden verwoest. In 1948 begon men onder
leiding van de archeoloog Dr. J.G.N. Renaud met de wetenschappelijke
opgravingen bij het kasteel. In 1987 besloot men tot een gedeeltelijke
reconstructie van het kasteel, zij het in veel kleiner formaat dan het
tot 1680 geweest was.Rampen
Hoewel Heusden nooit door de Spaanse troepen belegerd is, vielen toch vele rampen Heusden ten deel. Meerdere keren werd de stad getroffen door de pest. Tijdens de grote brand in 1572 werd bijna de hele stad in de as gelegd. Van het prachtige stadhuis was niets meer over. In 1680 vond de verwoesting van het kasteel door blikseminslag plaats (zie Kasteel). De laatste tragische gebeurtenis vond plaats tijdens de laatste gevechtshandelingen in Nederland van de Tweede Wereldoorlog. Terwijl de geallieerden oprukten, zochten de Duitsers hun heil achter een nieuwe linie (de Bergsche Maas). Zij lieten de hoogste punten in de vesting, het stadhuis en twee kerktorens, opblazen. Dit deden de Duitsers ook elders, teneinde de oprukkende geallieerden te beletten hoge gebouwen als uitkijkposten te gebruiken.
Het Heusdense
stadhuis werd algemeen gezien als het mooiste stadhuis van heel
Nederland. Vele Heusdenaren hielden zich schuil in de grote kelder van
het stadhuis. Een deel ervan verbleef in de kelder tijdens de
onaangekondigde opblazing. In de nacht van 4 op 5 november 1944 werden
de mijnen bij de funderingen van het stadhuis opgeblazen. Het hele
stadhuis stortte in en 134 mannen, vrouwen en kinderen kwamen om.
Destijds was dit 10% van de totale bevolking. Nog geen vier uur later
reden de Schotse tanks Heusden binnen. De daders van de aanslag werden
nooit gevonden, en Heusden verloor een deel van haar inwoners en een
historisch bouwwerk.Later besloot de overheid dat Heusden weer een stadhuis moest hebben. Dit werd echter niet gebouwd in de stijl van het oude stadhuis, maar naar moderne inzichten van de Bossche school, een omstreden architectonische stroming. Vele Heusdenaren betitelden het nieuwe stadhuis als een "hondenkot".
Rijksmonumenten
Heusden
telt ruim 120 inschrijvingen in het rijksmonumentenregister, zie de
lijst van rijksmonumenten in Heusden (plaats). In 1980 won Heusden de
Urbes Nostrae-prijs voor zijn vestingsrestauratie, de hoogste Europese
prijs op het gebied van restauratie.
Deze
site is gebouwd met de SiteBuilder van Site4Site.
Voor
contact & informatie ga naar www.site4site.nl.
Site4site SiteBuilder is een product van NewICE BV
© 2010 NewICE BV
© 2010 NewICE BV